“Een boot op mijn verdriet
Met ruimte maar voor een.
Een tranenkapitein
Vaart overal alleen.
Vandaag zing ik geen lied”

(Geen Lied – Ramsey Nasr).

De kleine zaal van de Schouwburg in Tilburg, midden jaren 90. Ik studeerde nog. Ramsey Nasr droeg dit prachtige gedicht voor. En ik huilde. Tranen met tuiten. Zoals ik dat altijd doe bij mooie kunst, of het nu in dichtvorm, muziek of zang is.

Het verdriet van toen was anders. Zoals ik anders was. En toen niet wist dat jaren later de tranen zouden stromen om verlies van mijn kleine kindjes-in-wording.

Dat ik zelf zou leren varen. Alleen, en met hulp van anderen. Moeders die hetzelfde meemaakten. Mensen die weten hoe het is om te moeten roeien met de riemen die je hebt.

Je kunt rouwverwerking eigenlijk letterlijk vergelijken met het varen in een roeiboot. Deze manier van kijken wordt tegenwoordig meer gebruikt dan rouwen in fases.

Je roeit met twee roeispanen. De ene heeft “Herstel” als naam. De ander kan je zien als “Herinneren”. Ze zijn allebei nodig. Je richt je enerzijds op herstel, pak je je leven weer op, zo goed en kwaad als het kan. En op andere momenten is er ruimte voor verdriet. Voor herinneren. Voor delen van je gevoel. Met jezelf, op papier, of met mensen om je heen bij wie het veilig voelt.

Voor iedereen zal de verhouding anders zijn, en waar de nadruk op ligt. Het is echt zoeken naar jouw persoonlijke weg. Maar wat voor iedereen geldt, is dat roeien met één roeispaan niet werkt. Dan draai je rondjes.

En dat het ook niet werkt om te doen alsof de roeiboot een speedboot is en je exact de koers kunt bepalen. Je kunt in rouw niet zo hard als je tot nu toe misschien in je leven gewend was.

Je hebt energie en aandacht nodig voor het roeien. De boot kan zwaar voelen. Het water stroperig. En dan komt er bij tijd en wijle ook nog zijwind die onze koers beïnvloedt.

Wat kun je wel? Net als wanneer je vaart: de boot leren kennen, de omgeving leren kennen, het weer in de gaten houden.

En voelen wat er nodig is, per moment, om met je boot te varen. In het begin misschien niet exact de richting die je op wil, maar je vaart. Je komt sowieso vooruit, ook al voelt dat in het begin misschien niet zo.

Je vaart.

P.S. Heb je behoefte aan hulp, praktische tips om te gebruiken tijdens je eigen vaartocht door rouw? Of even een klankbord om af te stemmen of je nog op koers zit? Neem gerust contact met me op